आधारभूमि संवाददाता

काठमाडौं, साउन १८

खाने तेलको भाउ एकाएक बढाएर ब्यापारी मालामाल भएका छन् । जनता भने चर्काे मूल्य तीन पर्दा मारमा परेका छन् । ब्यापारीलाई ग्राहकबाट चर्काे मूल्य असुलेर त छदैछ भारतमा निर्यात गरेर पनि मनग्य आम्दानी गर्ने अवसर मिलेको छ।

भारतले अन्य देशबाट आयात हुने कृषिजन्य बस्तुमा ४० प्रतिशत कर लगाउने गरेको छ । तर , नेपालबाट प्रशोधन गरेर पठाएको यस्तो तेलमा भने कुनै भन्सार लाग्दैन । त्यसैले अहिले नेपालमा तेल ब्यापारीले अन्य देशबाट तेलको कच्चा पदार्थ लिएर प्रशोधन गरि स्वदेशका ग्राहकसँग त चर्काे मूल्य असुलेकै छन्, भारत निकासी गरेर पनि लाभ लिएका छन् ।

देशमा उत्पादित भटमास आन्तरिक खपतकै लागि अपुग हुने बेलामा ५३ अर्ब बराबरको भटमासको तेल निर्यात भएको छ ।

भन्सार विभागका अनुसार भटमासको तेल निर्यात गत वर्षको तुलनामा ३ सय २२ प्रतिशतले बढेको छ । आर्थिक वर्ष २०७७÷०७८ मा १२ अर्ब ६९ करोडको भटमासको तेल निर्यात भएकोमा यो वर्षको सोहि अवधिमा यस्तो निर्यात बढेर ५३ अर्ब पुगेको हो ।

विभागका अनुसार गत वर्ष १८ अर्बको भटमासको कच्चा तेल आयात भएकोमा यो वर्षको सोहि अवधिमा यस्तो आयात १ सय ८५ प्रतिशतले बढेर ५३ अर्ब ३८ करोड पुगेको छ । सिमा क्षेत्रमा खुलेका प्रशोधन केन्द्रले भटमासको कच्चा तेल आयात गरि त्यसलाई प्रशोधन गरेर भारत पठाउने गरेकाले भटमासको कच्चा तेल आयात ह्वात्तै बृद्धि भएको देखिएको हो ।

उच्च निर्यात हुने बस्तु तथा निर्यात बृद्धि हुने ५ बस्तुको सूचिमा भटमासको तेल पहिलो स्थानमा रहेको छ । त्यस्तै आयात हुने बस्तुको तेस्रो सूचिमा पनि यहि तेलको लागि आवश्यक कच्चा तेल रहेको देखिन्छ ।

यसले केहि ब्यापारीलाई मनग्य कमाउन सहयोग गरेको छ । यसबाहेक यसले खास कुनै किसिमको लाभ दिन सकेको छैन ।

आन्तरिक कच्चा पदार्थको आधारमा निर्माण हुने बस्तुको साटो भारतले दिएको छुटको लाभ लिएर ब्यापारीले कमाउन खोजेका छन् । ब्यापारीको यस्तो प्रवृतिले भोलिका दिनमा यहिकै कच्चा पदार्थबाट उत्पादित बस्तुले पनि भारत सरकारले दिने छुट नपाउने जोखिम छ ।