आधारभूमि संवाददाता

काठमाडौं, असार ४

गत जेठ १८ गते सामाजिक सुरक्षा कोषले बाणिज्य बैंकका सिइओहरुको छाता सँगठन बैंकर्स एसोसिएसन्लाई पत्र लेख्दै कोषमा आवद्ध हुन आग्रह गर्याे । तर, यता बैंकका कर्मचारीहरु भने आफुहरुले अहिले बैंकबाट अवकाश पाउँदा राम्रो सेवा सुविधा पाउँदै आएको सामाजिक सुरक्षा कोषमा जाँदा घाटा लाग्ने भन्दै बाध्य नपार्न भनिरहेका छन् ।

उनिहरुले सरकारले बाध्य पारे आफुहरु आन्दोलनमा उत्रने समेत चेतावनी दिएका छन् । जेठ १८ गते सामाजिक सुरक्षा कोषले एक पत्र लेख्दै बैंकर्स एसोसिएसन्को मातहतमा रहेका सबै संस्थालाई कोषमा आवद्ध हुन भन्यो । तर त्यसको भोलिपल्टनै बैंक तथा वित्त कम्पनीमा काम गर्ने कर्मचारीको मजदुर संगठन नेपाल वित्तीय संस्था कर्मचारीसंघले सामाजिक सुरक्षा कोषमा बैंकका कर्मचारीलाई आवद्ध गराउन बाध्य पार्न नहुने भन्दै बिज्ञप्ती निकालेका छन् ।

बिज्ञप्तीको अन्त्यतिर सरकारले यसमा बाध्य पारे आफुहरु आन्दोलनमा उत्रने सम्म धम्की दिएको छ । बैंक तथा वित्त संस्थामा रहेका कर्मचारीहरुले अहिले नै राम्रो सेवा सुविधा पाइरहेको उनिहरुको तर्क छ ।

आफुहरुले पाएको राम्रो तलबबाट सरकारले रकम जम्मा गरेर कोष चलाउन खोजेको उनिहरुको आरोप छ । कमाएको सम्पत्तिबाट कुन योजनामा समाबेश हुने भन्ने ब्यक्तिले रोज्न पाउनुपर्ने र सरकारले बाध्य पार्न नहुने उनिहरुको भनाई छ । अहिले आफुहरुले राम्रो सेवा सुविधा पाएको र सामाजिक सुरक्षामा जाने बित्तिकै त्यस्तो सुविधामा कटौति हुने उनिहरुको भनाई छ।

खाइपाई आएको सुविधामा कटौति हुने नगरि व्यवस्था गरिएको कोष बताउँछ । तर, यो कुरा उसले कर्मचारीलाई बुझाउन सकेको छैन । बढि पाइरहेको रकम सम्वन्धित प्रतिष्ठानले उपलब्ध गराउनुपर्ने कोष बताउँछ । बैंक तथा वित्त संस्थाका कर्मचारीले अहिले ३६ प्रतिशतसम्म कर तिर्छन् । सञ्चयकोष अथवा अन्य कोषमा तीन लाख वा तलबको ३३ प्रतिशत मध्ये जुन कम त्यो रकम काटेर कर तिर्नुपर्छ । अरु करयोग्य हुन्छ । तर सामाजिक सुरक्षा कोषमा ५ लाख सम्म घटाउन सक्छ । थप दुई लाख कर छुट पायो । यसबाहेक १ प्रतिशत सामजिक सुरक्षा कर बापत तिर्दै आएको कर पनि कोषमा सामेल भएसँगै बुझाउन पर्दैन । तर यस बारेमा कोषले पनि प्रष्ट्याउन सकेको छैन ।

श्रमिकका संगठनहरु तत्कालको लाभमा आखा लगाएका छन् । उनिहरु भविगयमा आउनसक्ने जोखिमका बारेमा नसोची सरकारी योजनाको बिरोध गरेका छन् । सरकारी योजनाको बिरोध गर्नेले आफ्नै सहकर्मिको परिवारको बिजोग हुँदा किन मौन छन् ? के त्यस्तो रकम दिलाउने उनिहरुको दायित्व होइन ?

अहिले नागरिक सञ्चय कोषमा आवद्ध हुँदा नै राम्रो सेवा सुविधा पाएको उनिहरुको तर्क छ । तर, सञ्चयकोषले दुर्घटना र अशक्तता हुँदाका बखत कुनै पनि सेवा दिदैन तर, कामको सिलसिलामा दुर्घटना भएमा सम्पुर्ण खर्च ब्यहोर्ने देखि अशक्तता भएमा पारिश्रमिकको ६० प्रतिशतसम्म रकम मासिक रुपमा प्रदान गर्छ ।

बैंकका कर्मचारीहरुले आफुहरुले राम्रो सेवा सुविधा पाउँदै आएको दाबी गरेपनि उनिहरुका आश्रित परिवार अहिले पनि सामाजिक सुरक्षा कोषमा हारगुहार गर्न जानुपर्ने स्थिती छ । तर यस बारे ट्रड युनियन जानेर पनि तत्कालको लाभ हेरेर मौन बसेका छन् ।